Przeprowadzenie właściwego procesu diagnostycznego umożliwia dobranie skutecznej terapii – jest to prawda, która sprawdza się w przypadku leczenia wszystkich chorób, nie tylko niepłodności. Jednak podczas diagnozowania przyczyn braku ciąży, bardzo duże znaczenie posiada również nastawienie danej pary i to, czy potrafi szczerze rozmawiać o swoim problemie oraz obawach ze specjalistą. Wtedy szansa na to, że poszukiwanie przyczyny problemu zakończy się powodzeniem jest zdecydowanie większa. Jak zatem wygląda proces diagnostyczny i jak się do niego przygotować?

Poszukiwanie przyczyn rozpoczyna się już w gabinecie ginekologicznym, gdzie niepłodna para, zostaje poproszona o odpowiedzi na liczne, często bardzo intymne, pytania. Warto wcześniej przygotować się do tej rozmowy (również psychicznie), ponieważ od jej przebiegu i poziomu szczerości, jaką para okaże swojemu lekarzowi, zależą dalsze etapy leczenia.
Oprócz tych „standardowych” pytań dotyczących wieku, czasu oczekiwania na dziecko, ogólnego stanu zdrowia, przebytych chorób i zabiegów chirurgicznych, ginekolog zapyta również o częstotliwość współżycia, stosowanie antykoncepcji, liczbę partnerów seksualnych, przebieg miesiączkowania, ewentualne ciąże pozamaciczne czy poronienia.
Ważną wskazówką jest również styl życia pary: czy palą papierosy, piją alkohol, pracują w stresującym środowisku bądź w szczególnych warunkach np. z toksycznymi substancjami. Są to bowiem czynniki, które także wpływają na płodność.

Podczas spotkania w gabinecie odbędzie się również badanie ginekologiczne, które pozwoli m.in. ustalić wielkość i położenie macicy, sprawdzić stan jajników. Przed skierowaniem pacjentki na bardziej inwazyjne badania, zalecane jest także wykonanie badania nasienia, który pozwala łatwo i w miarę szybko wykluczyć lub potwierdzić zaburzenia płodności u partnera. Badanie to dostarcza informacji na temat jakości nasienia, ruchliwości i ilości plemników oraz ich budowy.

Dopiero po przeprowadzeniu dokładnego wywiadu i ocenie nasienia, podejmowane są dalsze decyzje – czy skierować pacjentkę na badania hormonalne, USG czy, bardziej inwazyjne, zabiegi endoskopowe (histerosalpingografię, laparoskopię i histeroskopię).

Współczesna medycyna ma do zaoferowania parom niepłodnym bardzo wiele skutecznych rozwiązań, jednak nie powinno się oczekiwać, że pierwsza interwencja lekarska zagwarantuje osiągnięcie zamierzonego efektu, jakim w tym przypadku jest poczęcie dziecka. Poszukiwanie przyczyny niepłodności do złożony proces, obejmujący zarówno kobietę, jak i mężczyznę, a liczba i rodzaj badań powinny być dostosowane indywidualnie do każdej pary – pary, która musi przygotować się na niekiedy długą, wkraczającą w jej intymność diagnostykę i terapię.


Autor wpisu: prof. dr hab. n. med. Leszek Pawelczyk – ekspert Ośrodka Studiów nad Płodnością Człowieka